Δημοσιεύθηκε στην Διάφορα

Υστεροφημία

Υστεροφημία

Έχω σταματήσει να βλέπω τηλεόραση εδώ και πολλά χρόνια. Υπάρχει μία συσκευή στο σπίτι, που ανοίγει μονάχα όταν θέλουμε να παίξουμε κάποιο παιχνίδι, να δούμε κάποια ταινία ή σειρά, αλλά κι αυτό από συνδρομητική, dvd κ.λπ.

Ωστόσο δεν μας λείπει η ενημέρωση – το διαδίκτυο να είναι καλά κι από πηγές να φάνε κι οι κότες. Μοιραία, λοιπόν, πέφτω σε βαρύγδουπους τίτλους άρθρων, εντυπωσιακές εικόνες και τα γνωστά. Το καλό όταν διαβάζεις –είτε σε ηλεκτρονικά είτε σε έντυπα μέσα- είναι ότι έχεις το χρόνο να φιλτράρεις, να ξαναδιαβάσεις, να διασταυρώσεις.

Με τις ειδήσεις του τελευταίου τριημέρου τι να φιλτράρεις και τι να διασταυρώσεις; Εκφάνσεις της κατάντιας του ανθρώπινου γένους ήταν όλες. Ίσως είναι βαριά η λέξη που χρησιμοποιώ, αλλά έτσι το αισθάνομαι. Ο χουλιγκανισμός, ο φασισμός και γενικότερα κάθε ακραία τάση που διακρίνει μια κοινωνία μόνο ως κατάντια φαντάζει στα μάτια μου.

Μίσος, βία και μια νοσηρή επιθυμία για το κακό του άλλου, προκειμένου να φανούμε καλύτεροι, ισχυρότεροι, πρώτοι. Και θα κάνω το γνωστό ερώτημα: τελικά σε τι κόσμο θέλουμε να ζούμε; Έναν κόσμο που διακρίνεται από τα χειρότερα ένστικτα και υπέρμετρα εγώ; Έναν κόσμο που χρησιμοποιεί την εκτόνωση ως άλλοθι; Έναν κόσμο που ξεχνά το χθες κι αδιαφορεί για το αύριο;

Σε ενδιαφέρει μόνο να καλύπτεις τις ανάγκες σου; Σε ενδιαφέρει να γίνεται αυτό που θέλεις εσύ; Σε ενδιαφέρει μόνο η πάρτη σου; Νομίζεις πως μόνο εσύ έχεις δίκιο; Πιστεύεις ότι ο κόσμος θα ήταν καλύτερος χωρίς όσους έχουν αντίθετη άποψη από τη δική σου; Θεωρείς ότι η βία δίνει λύσεις (εντάξει, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις, στις οποίες δεν ξέρω καν αν αποκαλείται βία – βλέπε αυτοάμυνα, αμυντικός πόλεμος κ.λπ.); Αν βλέπεις τον κόσμο σαν ζούγκλα, σε ζούγκλα θα ζεις κι ως άγριος θα συμπεριφέρεσαι.

Μαθαίναμε στο σχολείο για τους Αρχαίους Έλληνες και την υστεροφημία. Ψιλά γράμματα μάλλον… Τρίζουν τα κόκκαλά τους μάλλον… Τα γονίδιά μας έχουν μεταλλαχθεί μάλλον… Δηλαδή πού είναι οι προσπάθειές μας για μεγάλες και αγαθές πράξεις; Πού είναι η ευγενής άμιλλα σε όλα τα επίπεδα; Πού είναι ο ανταγωνισμός, αλλά και η συνεργασία; Πού είναι η καλλιέργεια πνεύματος και σώματος; Πού είναι η αριστεία στην κοινωνία; Πού είναι το «παν μέτρον άριστον»; Πού είναι και τόσα άλλα που φαίνεται πως ξεριζώσαμε από μέσα μας…

Τουλάχιστον έχουμε χιούμορ. Βρήκα εμπνευσμένη τη σύγκριση της δημοφιλούς φωτογραφίας από τα πρόσφατα γεγονότα με τη γνωστή τοιχογραφία των Πυγμάχων. Η εικόνα ομοιάζει τόσο πολύ, αλλά η πρακτική διαφέρει όσο η μέρα με τη νύχτα. Όπως και η υστεροφημία των μεν ως άφρονες και των δε ως σώφρονες…

Δημοσιεύθηκε στην Διάφορα

Ελευθερία;

Ελευθερία

Χθες, χωρίς να ξέρω γιατί, μ’ έπιασε να σκέφτομαι την ελευθερία – να είναι καθυστερημένη αντίδραση στην πρόσφατη εθνική επέτειο; Άρχισα να αναζητώ στο διαδίκτυο ρήσεις προσωπικοτήτων σχετικά με το θέμα κι έπαιξα ένα «παιχνίδι» αυτόματου σχολιασμού.

«Αυτοί που δεν κινούνται, δεν προσέχουν τις αλυσίδες τους.» Ρόζα Λούξεμπουργκ (1870-1919), Γερμανίδα επαναστάτρια.
Όσο εφησυχάζουμε, μπορεί να κλειστούμε σε κλουβιά ή να δεθούμε με αλυσίδες χωρίς να το καταλάβουμε. Με την πρώτη κίνηση θ’ αντιληφθούμε τους περιορισμούς κι ότι η ελευθερία μας δεν ήταν όντως τέτοια. Ηθικό δίδαγμα: μην μένετε στάσιμοι

«Η ελευθερία του ατόμου δεν είναι αγαθό του πολιτισμού. Ήταν στο μέγιστο σημείο πριν από κάθε πολιτισμό.» Ζίγκμουντ Φρόυντ (1856-1939), Αυστριακός ψυχίατρος.
Όσο προοδεύει ο άνθρωπος, γίνεται δέσμιος των επιτευγμάτων του, ηθικά και υλικά. Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι η τεχνολογία – βλέπε ίντερνετ, κοινωνικά δίκτυα, κινητά τηλέφωνα κ.λπ. κ.λπ. Και πέρα από αυτό, ψυχικά ο άνθρωπος νοσεί, γιατί χάνει την ταυτότητά του και την αυτονομία του. Γίνεται ένας από τη μάζα, υιοθετεί, ακολουθεί και νιώθει χειραγωγημένος.

«Ελευθερία σημαίνει υπευθυνότητα. Γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι τη φοβούνται.» Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω (1856-1950), Ιρλανδός συγγραφέας, Νόμπελ 1925
«Ο άνθρωπος είναι απόλυτα ελεύθερος και γι’ αυτό είναι απόλυτα υπεύθυνος.» Ζαν-Πωλ Σαρτρ (1905-1980), Γάλλος φιλόσοφος.
Απλό: όταν είσαι ελεύθερος να πράξεις, φέρεις και την ευθύνη αυτών των πράξεων. Δεν είναι εύκολο να παίρνεις αποφάσεις, να ενεργείς βάσει αυτών και να έρχεσαι αντιμέτωπος με τις συνέπειες. Όταν, δε, έχεις συνηθίσει να παίρνουν άλλοι τις αποφάσεις κι εσύ απλώς να εκτελείς τις εντολές, και ξαφνικά αναλαμβάνεις εσύ αυτόν το ρόλο, συνήθως τρομάζεις και πελαγώνεις.

«Έχετε εξουσία πάνω στους ανθρώπους, μέχρι την στιγμή που τους πήρατε τα πάντα. Όμως από την στιγμή που τους αφήσατε χωρίς τίποτα, τότε τους χάσατε, είναι ελεύθεροι.» Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (1918-2008), Ρώσος συγγραφέας, Νόμπελ 1970.
Επαναστατική ρήση για τα ώτα των απανταχού κυβερνόντων (αλλά και των λαών που είναι σε χειμερία νάρκη). Όταν δεν έχεις να χάσεις τίποτα, είσαι απολύτως ελεύθερος να πράξεις όπως κρίνεις – και να θυσιαστείς ακόμα.

«Είναι παράξενο που η ελευθερία και η ισότητα, οι δύο βασικές αρχές της δημοκρατίας, είναι σ’ ένα βαθμό αντίθετες. Λογικά, η ελευθερία και η ισότητα δεν μπορούν να συνυπάρχουν, ακριβώς όπως η κοινωνία και το άτομο δεν μπορούν να συνυπάρχουν.» Τόμας Μαν (1875-1955), Γερμανός συγγραφέας, Νόμπελ 1929.
Το ένα θυσιάζεται στο βωμό του άλλου και τούμπαλιν. Προφανώς εδώ ο Μαν μιλάει για τις απόλυτες μορφές της ελευθερίας και της ισότητας. Θα μου πείτε, υπάρχουν κι άλλες; Αν αποδεχτείς την ελευθερία σου, αμέσως απορρίπτεις την ισότητά σου με τους άλλους. Κι αντίστοιχα όταν υπερισχύει το άτομο, πάσχει το σύνολο. Μοιάζει με φαύλο κύκλο.

«Ποτέ και πουθενά δεν υπήρξε ούτε τάξη ούτε λευτεριά, και ποτέ δεν έπαψε ο κόσμος να τα επιθυμεί και τα δύο.» Αλφρέντ Ντε Βινί (1797-1863), Γάλλος ποιητής και συγγραφέας.
Ενδιαφέρον, αν το σκεφτείς. Βρε, μπας και ματαιοπονούμε;

Τα ρητά και τα αποφθέγματα είναι άφθονα και το καθένα αγγίζει την ελευθερία κι από διαφορετική πλευρά. Τι είναι τελικά η ελευθερία; Είναι ευλογία ή κατάρα; Υπάρχει μέτρο στην ελευθερία; Είμαστε ελεύθεροι ή όχι; Τροφή για σκέψη. Μόνο μην μας πέσει βαριά να τη… χωνέψουμε.

Δημοσιεύθηκε στην Διάφορα

Σχεδία

Σχεδία

Κάποια στιγμή, πριν από αρκετό καιρό, βγαίνοντας από το μετρό είδα έναν κύριο που φορούσε κόκκινο γιλέκο και πουλούσε περιοδικά. Δεν διαφήμιζε το προϊόν του όμως, ούτε έκανε προσπάθεια να πλησιάσει τον κόσμο. Στεκόταν εκεί κρατώντας ένα τεύχος και χαμογελούσε στους περαστικούς.

«Σχεδία» λεγόταν το έντυπο. Δεν το ήξερα και ομολογώ ότι είμαι κάπως καχύποπτη με τους πλανόδιους.  Μου έκανε όμως εντύπωση το όλο σκηνικό κι έτσι πήγα κοντά του και τον ρώτησα. Ευγενικός, απλός, πολύ συμπαθής άνθρωπος, μου συστήθηκε –αν και πλησιάζοντας παρατήρησα ότι πάνω στο γιλέκο υπήρχε καρτούλα με τα στοιχεία του- και μου εξήγησε τι ακριβώς έκανε εκεί και τι ήταν το περιοδικό που πουλούσε.

Το περιοδικό ξεκίνησε να κυκλοφορεί το Φλεβάρη του 2003. Η ανάγκη που του έδωσε ζωή είναι θλιβερή, ο σκοπός και το αποτέλεσμα όμως είναι τόσο όμορφα και συγκινητικά. Πρόκειται για μια ΜΚΟ για «την υποστήριξη, μέσα από ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, της προσπάθειας των αστέγων και των κοινωνικά αποκλεισμένων ανθρώπων να ενταχθούν ή να επανενταχθούν στον κοινωνικό ιστό», όπως δηλώνουν οι ίδιοι.

Αξιέπαινη προσπάθεια που φαίνεται πως αποδίδει, καθώς πολλοί συνάνθρωποί μας μπόρεσαν να κάνουν μια νέα αρχή. Αγοράζοντας ένα τεύχος το μισό ποσό πηγαίνει στον πωλητή, που έτσι εξασφαλίζει ένα μικρό εισόδημα, αλλά αυτό είναι πραγματικά μόνο μία πτυχή της δράσης αυτής, αφού η Σχεδία βοηθάει τους ανθρώπους της να κινητοποιηθούν, να κοινωνικοποιηθούν και πάλι, να ενισχυθεί η ψυχολογία τους κι η αίσθηση ότι πραγματικά προσφέρουν κάτι.

Η ποιότητα δε της εκτύπωσης και της θεματολογίας προκαλεί εντύπωση. Διακρίνεται από ουσία και ποιότητα. Και η ομάδα της Σχεδίας δεν περιορίζεται σ’ αυτό, αλλά σε πλήθος δραστηριοτήτων, όπως τη σύσταση ποδοσφαιρικής ομάδας αστέγων -και με διακρίσεις παρακαλώ-  ή τις Αόρατες Διαδρομές, που είναι περίπατοι σε «άγνωστα» σημεία της πόλης, με ξεναγούς τα ίδια τα μέλη της Σχεδίας, συναυλίες και άλλα… Με λίγα λόγια πράττει όσα λέει.

Ο Βαγγέλης είναι παντρεμένος κι έχει δυο μικρά παιδιά. Είχε μια καλή δουλειά που επέτρεπε στην οικογένειά του να ζει πολύ άνετα. Με την κρίση την έχασε και βρέθηκε μεσήλικας άνεργος, με υποχρεώσεις και αδυναμία να βρει σταθερή ή «φανερή» εργασία. Τα προβλήματα είχαν αρχίσει να γίνονται τεράστια, όταν τυχαία ανακάλυψε τη Σχεδία. Από τότε νιώθει ξανά ότι εργάζεται κι ότι μπορεί να προσφέρει στην οικογένειά του. Προσπαθεί διαρκώς να βρει μια δουλειά, αλλά οι συνθήκες δεν ευνοούν. Ελπίζει όμως, προσπαθεί, κι όσο έχει τη Σχεδία να τον στηρίζει, θα συνεχίσει.

Το θετικό είναι ότι κόσμος δείχνει ενδιαφέρον κι ανταποκρίνεται. Αν λοιπόν συναντήσετε έναν πωλητή της Σχεδίας –υπάρχουν σε συγκεκριμένα πόστα σε ολόκληρη την Αττική και όχι μόνο- ρωτήστε τον και σίγουρα θα έχει να σας πει τουλάχιστον μια συγκινητική και μια αστεία ιστορία από τον κόσμο με τον οποίο έρχεται σε επαφή καθημερινά. Αν μου ζητούσαν να χαρακτηρίσω με μια λέξη το όλο εγχείρημα, χωρίς δισταγμό θα έλεγα αξιοπρέπεια. Αγοράστε τη Σχεδία – θα προσφέρετε πολλά και θα πάρετε περισσότερα!

Λεπτομέρειες και πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το περιοδικό δρόμου Σχεδία, μπορείτε να βρείτε εδώ:

http://www.shedia.gr/

https://www.facebook.com/shedia.streetpaper

https://twitter.com/_shediahttps://twitter.com/_shedia

Δημοσιεύθηκε στην Διάφορα

Destino – Walt Disney & Salvador Dali

Το Destino είναι μια ταινία μικρού μήκους κινουμένων σχεδίων που κυκλοφόρησε από τη Walt Disney Company το 2003. Είναι ιδιαίτερο ως προς το ότι η παραγωγή του ξεκίνησε το 1945, 58 χρόνια πριν από την τελική ολοκλήρωσή του. Το σχέδιο ξεκίνησε σαν μια συνεργασία μεταξύ του Γουόλτ Ντίσνεϋ και του Ισπανού σουρεαλιστή ζωγράφου Σαλβαντόρ Νταλί, ενώ επενδύεται μουσικά από το Μεξικανό τραγουδοποιό Αρμάντο Ντομίνγκεζ σε ερμηνεία της Ντόρα Λους.

Η ταινία παρουσιάζει την ερωτική ιστορία του Χρόνου (Chronos) και τη δυσοίωνη αγάπη που τρέφει για μια θνητή γυναίκα με το όνομα Ντάλια.  Η ιστορία προχωράει ενώ η Ντάλια χορεύει σε ένα σουρεαλιστικό σκηνικό, εμπνευσμένο από πίνακες του Νταλί. Δεν υπάρχει διάλογος, μόνο η μουσική του Ντομίνγκεζ.

Δημοσιεύθηκε στην Διάφορα

Πληροφοριακή συμφόρηση

Matrix Blue

Η ζωή μας αλλάζει με ιλιγγιώδη ρυθμό. Οι πληροφορίες μας βομβαρδίζουν καθημερινά. Κι εμείς έχουμε γίνει αποσβολωμένοι θεατές των εξελίξεων. Δεν προλαβαίνουμε να επεξεργαστούμε τον όγκο του υλικού, να αξιολογήσουμε τι αξίζει να κρατήσουμε και τι όχι. Είμαστε διαρκώς μπροστά σε μια οθόνη, πλάι σ’ έναν δέκτη, στην καλύτερη περίπτωση με ένα έντυπο στο χέρι. Με το καλημέρα ζητάμε να μάθουμε τη νέα είδηση, να μην μείνουμε πίσω. Πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζουμε τις εξελίξεις.

Έχουμε μάθει να πληκτρολογούμε κι έχουμε ξεχάσει να γράφουμε – ναι, με το ταπεινό μολύβι εννοώ. Έχουμε μάθει να αναζητούμε έτοιμες πληροφορίες κι έχουμε ξεχάσει να σκεφτόμαστε – πόσοι θυμόμαστε πώς κάνουν μια διαίρεση στο χαρτί; Κάτι έχει αλλάξει. Ο εγκέφαλός μας είναι εύπλαστος. Κατά συνέπεια επαναπρογραμματίζεται, μεταβάλλεται η εξέλιξή του.

Βάσει παλιότερης μελέτης είχε υπολογιστεί ότι καθημερινά ο ανθρώπινος εγκέφαλος δέχεται όγκο πληροφοριών ίσο με 34GB – μέγεθος που προφανώς έχει αυξηθεί εν έτει 2017. Μια πιο πρόσφατη μελέτη υποστηρίζει ότι η διαρκής αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο αποτρέπει τη συσσώρευση μακροχρόνιων αναμνήσεων στον εγκέφαλο. Ήδη έχουν επινοηθεί όροι όπως «ψηφιακή αμνησία», η οποία σημαίνει πως πλέον δεν βασιζόμαστε στη μνήμη μας, αλλά σε κάποια ηλεκτρονική συσκευή για τις αναμνήσεις μας.

Όταν καταγράφουμε τις προσωπικές μας στιγμές στα κινητά και στα τάμπλετ μας, αποσπάται η προσοχή μας. Με αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλός μας δεν μπορεί να τις κωδικοποιήσει και να τις αποθηκεύσει σωστά. Δηλαδή και δεν δημιουργούμε σωστές αναμνήσεις και ό,τι θυμόμαστε θ’ αρχίσει να είναι άλλα αντ’ άλλων! Δεν ξέρω για σας, εγώ πάντως έχω ήδη ξεχνάω ή δεν μπορώ να συγκρατήσω πράγματα – και δεν είμαι και τόσο μεγάλη για να το αποδώσω σ’ αυτό.

Επανειλημμένως έχουμε ακούσει για τον εθισμό που προκαλεί το διαδίκτυο, αλλά και το να επαφίεσαι σε μια συσκευή για τις αναμνήσεις σου είναι ζοφερή εξάρτηση!

Πάρτε έναν όρο ακόμα: Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης από τις Πληροφορίες. Προφανώς αφορά το πόσο μας κουράζει αυτός ο τεράστιος όγκος πληροφοριών. Γνωρίζετε την «πληροφοριονεύρωση»; Είναι μια νεύρωση που οφείλεται στην «πληροφοριακή υπερκόπωση» που αναφέραμε παραπάνω και τα συμπτώματά της είναι διάχυτη νευρικότητα, άγχος, αίσθημα μοναξιάς, ανασφάλεια, απώλεια αυτοεκτίμησης, αίσθηση απώλειας του ελέγχου της ζωή σου.

Πόσο δύσκολο είναι να τα φανταστεί αυτά κανείς, όταν οι ειδήσεις εισρέουν αδιάκοπα και στην πλειονότητά τους είναι δυσάρεστες, δυσοίωνες και τοξικές; Στο βάρος των καθημερινών προσωπικών μας προβλημάτων προστίθενται η δυσφορία κι η απαισιοδοξία που μας προκαλούν τα νέα, κυρίως στην τηλεόραση όπου οι βαρύγδουπες εκφράσεις, οι έντονες διαφωνίες, οι σκληρές εικόνες και οι οξείς ήχοι μας αναστατώνουν και μας οδηγούν στην απογοήτευση, στην αίσθηση της ματαιότητας, ίσως ακόμα και στον πανικό.

Δυστυχώς δεν υπάρχει φίλτρο στη μετάδοση πληροφοριών – ούτε ως προς τον όγκο ούτε ως προς την ποιότητα – αξιοπιστία αυτών. Μόνοι μας πρέπει να βγάλουμε τα κάστανα από τη φωτιά. Πώς; Με αυτοπειθαρχία και μέτρο. Δεν χρειάζεται να καταβροχθίζουμε με μανία όλες τις πληροφορίες ανεξαιρέτως. Καλό είναι να θέτουμε χρονικά όρια στην έκθεσή μας στα διάφορα μέσα βρίσκοντας άλλα ενδιαφέροντα, να χρησιμοποιούμε την κριτική μας σκέψη και να διασταυρώνουμε τις πληροφορίες 2 και 3 φορές προτού τις αποδεχτούμε ως έγκυρες. Τα γνωρίζουμε όλα αυτά, αλλά δεν τα εφαρμόζουμε. Κι αυτό που βλέπω να έρχεται είναι πως οι συσκευές θα γίνονται όλο και πιο έξυπνες κι ο άνθρωπος θα «χαζεύει» και θα δυστυχεί…

Και τώρα που σας έφτιαξα τη μέρα, πιείτε το καφεδάκι σας και χαζέψτε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κι εγώ αυτό θα κάνω! Ή μήπως να πάω έναν περίπατο στη γειτονιά, να πάρω τον αέρα μου, να δω έναν άνθρωπο και να χαλαρώσω λίγο; Άλλωστε οι ειδήσεις θα είναι εκεί και θα με περιμένουν να γυρίσω. Λέω τώρα εγώ…